Chùa Tây An – Tây An Cổ Tự & Người Sáng Lập Đạo Bửu Sơn Kỳ Hương

Chùa Tây An hay Tây An Cổ Tự là một ngôi chùa có lối kiến trúc khá độc đáo, mang dáng dấp của những ngôi chùa Ấn Ðộ, có sự kết hợp hài hoà với cảnh trí thiên nhiên, tạo một vẻ đẹp lộng lẫy.

Tóm Tắt Nội Dung

Chùa Tây An

Lịch Sử Tây An Cổ Tự

Kiến Trúc Chùa Tây An

Đức Phật Thầy Tây An Là Ai?

Chùa Tây An Và Địa Điểm Du Lịch Lân Cận

Chùa Tây An

Chùa Tây An còn được gọi là Chùa Tây An Núi Sam, là một ngôi chùa Phật giáo tọa lạc tại ngã ba, dưới chân núi núi Sam (nay thuộc phường Núi Sam, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang).

Ngôi chùa này đã được Bộ Văn hóa xếp hạng là di tích “kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia” theo quyết định số: 92/VH.QĐ ngày 10 tháng 07 năm 1980; và đã được Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam chính thức công nhận đây là “ngôi chùa có kiến trúc kết hợp phong cách nghệ thuật Ấn Độ và kiến trúc cổ dân tộc đầu tiên tại Việt Nam”.

Chùa Tây An, Tây An Cổ Tự, Đức Phật Thầy Tây An, Phật Thầy Tây An, Du Lịch An Giang, Du Lịch Hành Hương, Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, Bửu Sơn Kỳ Hương

Lịch Sử Tây An Cổ Tự

Năm 1847, Tổng đốc An-Hà (An Giang và Hà Tiên) là Doãn Uẩn (1795-1850) vui mừng vì lập được đại công đánh đuổi được quân Xiêm La, bình định được Chân Lạp, nên đã cho xây dựng một ngôi chùa bằng tường gạch, nền cuốn đá xanh, mái lợp ngói; và đặt tên là Tây An tự với hàm ý trấn yên bời cõi phía Tây.

Năm 1861, Hòa thượng Hoàng Ân (Nguyễn Nhất Thừa) cho trùng tu lại chính điện và hậu tổ. Năm 1958, Hòa thượng Thích Bửu Thọ (1893–1972) đứng ra vận động xây dựng mới ba ngôi cổ lầu, mặt chính và ngôi chính điện, nên chùa có diện mạo như ngày hôm nay.

Vị sư trụ trì đầu tiên là Hòa thượng Nguyễn Văn Giác (1788–1875), pháp hiệu Hải Tịnh, tu theo phái Lâm Tế, nên có người còn gọi chùa Tây An là chùa Lâm Tế.

Cũng trong khoảng thời gian này (tức vào những năm 1850) ông Đoàn Minh Huyên (1807-1856), người sáng lập ra đạo Bửu Sơn Kỳ Hương (1849) đến tu tại chùa, nên chùa càng nổi tiếng.

Các vị sư trụ trì chùa Tây An gồm: Hải Tịnh (thế danh Nguyễn Văn Giác), Hoàng Ân (thế danh Nguyễn Nhất Thừa), Huệ Quang (thế danh Nguyễn Trang Nghiêm), Thuần Hậu (thế danh Huỳnh Văn Đắc), Thiện Pháp (thế danh Ngô Văn Hòa), Thích Bửu Thọ (thế danh Nguyễn Thế Mật), Huệ Châu (thế danh Hồ Thạch Hùng), Định Long (thế danh Phạm Văn Trực), Huệ Kỉnh (thế danh Trần Văn Cung).

Sách Đại Nam nhất thống chí viết về chùa Tây An như sau:

Chùa ở địa phận thôn Vĩnh Tế, huyện Tây Xuyên, nguyên tổng đốc Doãn Uẩn cho xây dựng năm Thiệu Trị thứ 7 (1847). Chùa đứng trên núi, mặt trước trông ra tỉnh thành, phía sau dựa vào vòm núi, tiếng người vắng lặng, cổ thụ âm u, cũng là một thắng cảnh thiền lâm vậy.

Chùa Tây An, Tây An Cổ Tự, Đức Phật Thầy Tây An, Phật Thầy Tây An, Du Lịch An Giang, Du Lịch Hành Hương, Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, Bửu Sơn Kỳ Hương

Kiến Trúc Chùa Tây An

Chùa Tây An tọa lạc trên nền cao, thoáng rộng, trong khuôn viên có diện tích 15.000 m2. Phía sau có núi Sam như bức bình phong nổi bật lên với màu xanh thẫm. Điểm ấn tượng nhất của chùa là mặt chính với ba ngôi cổ lầu nóc tròn hình củ hành, màu sắc sặc sỡ nhưng hài hòa.

Chùa cất theo lối chữ “tam”, có kiến trúc kết hợp phong cách nghệ thuật Ấn Độ và kiến trúc cổ dân tộc Việt. Chùa được xây dựng với các vật liệu bền chắc như gạch ngói, xi măng. Nơi cổng tam quan là tượng Quan Âm Thị Kính, bên trong cổng là một sân chùa nhỏ có một cột phướn cao 16 m.

Mặt tiền chùa, ở giữa là tháp thờ Phật cao hai tầng. Tầng trên là tượng Phật đứng giữa lầu cao, đặc biệt ở giữa mặt tiền chùa là ngọn tháp được xây theo kiểu Menara Azan của các thánh đường Hồi giáo (Islam) với mái vòm tròn, cao.

Đây có lẽ là nét ảnh hưởng từ các kiểu kiến trúc của các làng Chăm Hồi giáo (Islam) mà cụ thể là thánh đườmg Mubarak, Châu Giang ở phía bên kia sông Hậu cách chùa Tây An không xa. Bốn cột tháp ở tầng dưới có các hộ pháp trấn giữ, phía trước có tượng hai con voi: bạch tượng và hắc tượng.

Chính điện là dãy nhà rộng, hai tầng mái, lợp ngói đại ống, cột gỗ căm xe, nền lát gạch bông. Hai bên là lầu chiêng và lầu trống hình tứ giác, trên đỉnh trang trí các tượng tứ linh (long, lân, qui, phụng) rất mỹ thuật. Đại hồng chung ở lầu chuông được tạo vào năm Tự Đức thứ 32 (1879).

Chùa Tây An, Tây An Cổ Tự, Đức Phật Thầy Tây An, Phật Thầy Tây An, Du Lịch An Giang, Du Lịch Hành Hương, Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, Bửu Sơn Kỳ Hương

Trong chính điện có khoảng 150 pho tượng lớn nhỏ: tượng Phật, Bồ tát, La hán, Bát bộ kim cang, Ngọc hoàng, Huỳnh đế, Thần nông v.v…Đa số tượng đều làm bằng danh mộc, chạm trổ công phu và mỹ thuật, tiêu biểu cho nghệ thuật điêu khắc Việt Nam vào thế kỷ 19. Ngoài ra chùa còn có nhiều hoành phi và câu đối, màu sắc rực rỡ.

Sau khi Đoàn Minh Huyên (Phật Thầy Tây An) rời cốc ông đạo Kiến trên cù lao Ông Chưởng (xưa thuộc làng Long Kiến, nay thuộc xã Long Giang, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang) đến tu ở chùa Tây An nơi chân núi Sam.

Nhân dân địa phương đã tự nguyện dựng lên nơi đây một ngôi thờ Tam bảo để ghi nhớ công ơn ông. Về sau, người ta cũng gọi ngôi thờ này là Tây An cổ tự nên mới xảy ra việc trùng tên chùa.

Chùa Tây An, Tây An Cổ Tự, Đức Phật Thầy Tây An, Phật Thầy Tây An, Du Lịch An Giang, Du Lịch Hành Hương, Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, Bửu Sơn Kỳ Hương

Đức Phật Thầy Tây An Là Ai?

Đoàn Minh Huyên (14 tháng 11 năm 1807 – 10 tháng 9 năm 1856), hay Đoàn Văn Huyên, quý danh là Lê Hướng Thiện, đạo hiệu: Giác Linh, được tín đồ gọi tôn kính là Phật Thầy Tây An. Ngoài vai trò là người sáng lập giáo phái (Bửu Sơn Kỳ Hương) bản địa đầu tiên ở An Giang, ông còn là một nhà yêu nước, nhà dinh điền đã có công khai hoang nhiều vùng đất ở Nam Bộ (Việt Nam).

Đoàn Minh Huyên là người ở vùng Cái Tàu Thượng, thuộc làng Tòng Sơn, tổng An Thạnh, huyện Vĩnh An, phủ Tân Thành, tỉnh An Giang; đến thời Pháp thuộc đổi thành làng Tòng Sơn và sau đó là làng Mỹ An Hưng thuộc tổng An Thạnh Thượng, quận Châu Thành, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc xã Mỹ An Hưng A, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp).

Năm 1849, ở Nam Kỳ, xảy ra vụ mất mùa và đại dịch (kéo dài đến 1850), đã làm nhân dân lâm vào cảnh cùng cực, khổ đau và chết chóc.

Trong hoàn cảnh ấy, ông Đoàn Minh Huyên từ Tòng Sơn vào Trà Bư (nay thuộc ấp An Thái, xã Hội An, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang), rồi đến vùng Kiến Thạnh (xưa thuộc làng Long Kiến; nay thuộc xã Long Giang, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang), cư ngụ ở cốc ông đạo Kiến, trổ tài trị bệnh cho dân.

Từ chỗ chữa trị bệnh có kết quả, ông dìu dắt được nhiều bệnh nhân và người thân của họ nghe theo những điều dạy khuyên của ông.

Năm 1849, ông đã sáng lập ra đạo Bửu Sơn Kỳ Hương, với tôn chỉ và phương pháp hành đạo rất đơn giản là “học Phật- tu Nhân”, tức là noi theo giáo lý Đức Phật mà tu sửa con người, tích cực thực hành thuyết “Tứ ân (ơn)”, đó là: Ân tổ tiên cha mẹ, Ân đất nước, Ân Tam bảo và Ân đồng bào nhân loại.

Về việc hành đạo, tuy lấy đạo Phật làm gốc, nhưng tín đồ đạo này không cần thờ tượng Phật (trên ngôi thờ Tam bảo chỉ cần thờ tấm trần điều màu đỏ, không cần phải ly gia cắt ái, không cần ăn chay, cạo râu tóc, gõ mõ tụng kinh,…và không cần phải dâng cúng những lễ vật tốn kém (bông hoa, nước lã là đủ).

Phật Thầy Tây An là một nhà yêu nước ẩn dưới chiếc áo nhà tu. Ông vừa trị bệnh cứu người, vừa quy tụ nông dân nghèo khai hoang, vừa phổ biến “Tứ ân”, mà trong đó “Ân đất nước” rất được chú trọng.

Điểm đáng lưu ý nữa, đó là những “trại ruộng” mà ông lập ra chỉ là hình thức, thực chất đấy là căn cứ tập hợp nông dân chống lại chính sách cai trị hà khắc của nhà Nguyễn.

Sau này, khi thực dân Pháp đến xâm lược, thì những nơi ấy trở thành những căn cứ chống ngoại xâm, nhiều tín đồ của ông trở thành nghĩa quân (để đền ơn đất nước), mà cuộc khởi nghĩa Bảy Thưa (1867 -1873) do Trần Văn Thành (đại đệ tử của Phật Thầy Tây An) phát động, là một minh chứng.

Chùa Tây An, Tây An Cổ Tự, Đức Phật Thầy Tây An, Phật Thầy Tây An, Du Lịch An Giang, Du Lịch Hành Hương, Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, Bửu Sơn Kỳ Hương

Chùa Tây An Và Địa Điểm Du Lịch Lân Cận

Rất gần Tây An Cổ Tự là Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, nơi đây còn được biết đến là một trong những nơi sở hữu nhiều ngôi chùa ấn tượng, trong đó đẹp và nổi tiếng nhất phải kể đến ngôi miếu Bà linh thiêng này.

Khu vực núi có đến 200 ngôi đền, chùa, am, miếu nằm rải rác ở chân núi, sườn núi và cả trên đỉnh. Trên đỉnh núi có một pháo đài được xây dựng từ thời Pháp.

Vào mùa lễ hội Vía Bà Chúa Xứ, nơi đây có rất nhiều điều để khám phá, nếu bạn là người có tâm cầu nguyện, cầu mong bình an cho người thân, có thể đến viếng miếu Bà chúa Xứ – nơi đây nổi tiếng linh thiêng, đón hàng ngàn lượt người từ thập phương đến cúng vái mỗi năm.

Núi Sam cao 284m, là một địa điểm du lịch nổi tiếng ở An Giang, nổi tiếng linh thiêng nên du khách khắp cả nước thường tìm về đây hành hương cúng bái. Đừng bỏ lỡ chuyến đi thăm quan núi Sam và viếng Chùa Bà khi có dịp về An Giang, nơi đây sẽ cho bạn cái nhìn tổng thể về đức tin của người dân nơi đây và các tỉnh thành lân cận.

Trên đỉnh núi Sam còn có dấu tích bệ đá nơi tượng bà chúa Xứ lúc chưa đưa về miếu. Sau này, tượng bà chúa Xứ được di chuyển xuống miếu và hiện miếu này nằm ở chân núi Sam.

Ngoài miếu bà chúa Xứ thì khu vực núi Sam còn có chùa Tây An, lăng Thoại Ngọc Hầu, chùa Phước Điền (chùa Hang) là những hạng mục trong Khu di tích lịch sử – Văn hoá núi Sam được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam công nhận là di tích cấp quốc gia.

chùa bà châu đốc an giang, miếu bà chúa xứ, miếu bà chúa xứ núi sam, tượng bà chúa xứ, ngày vía bà châu đốc, truyền thuyết miếu bà chúa xứ núi sam

Một Số Lưu Ý Khi Đi Du Lịch An Giang

Để đảm bảo an toàn, và hãy là du khách văn minh cần trang bị cho mình những dụng cụ cần thiết để trải nghiệm như:

  • Mặc quần áo dài tay, áo mưa đi vào mùa mưa
  • Trang phục phù hợp không gian truyền thống, tâm linh.
  • Trang bị trang bị mũ nón để tránh nắng khi đi tham quan ngoài trời.
  • Mang theo thuốc bôi hoặc xịt chống côn trùng
  • Không tổ chức nấu nướng sử dụng lửa, phòng tránh cháy rừng

Địa Điểm Du Lịch An Giang

Khi đến tham quan, trải nghiệm du lịch An Giang, nếu còn thời gian, du khách có thể tham quan trải nghiệm một số điểm du lịch đặc sắc khác của An Giang như:

  • Khu du lịch Núi Sam
  • Khu du lịch Lâm Viên – Núi Cấm
  • Rừng Tràm Trà Sư – Văn Giáo
  • Búng Bình Thiên
  • Vía Bà Chúa Xứ
  • Lăng Thoại ngọc Hầu – Lăng Ông
  • Chùa Thầy Tây An
  • Khu lưu niệm chủ tịch Tôn Đức Thắng
  • Khu du lịch Đồi Tức Dụp
  • Nhà mồ Ba Chúc – Tri Tôn
  • Lễ hội đua bò Tri Tôn
  • Và trải nghiệm ẩm thực Đặc sản An Giang như: các món từ cây thốt lốt, mắm cá Châu Đốc, tung lò mò, bánh canh Vĩnh Trung, gà đốt lá chúc, bún cá Châu Đốc, và các đặc sản khác…

Như vậy, Quý khách sẽ có một trải nghiệm thật là khó quên cho chuyến hành trình đến với du lịch An Giang. Bạn đã từng tham quan An Giang chưa? Nếu có, hãy cho chúng tôi biết những ấn tượng của bạn về An Giang nhé!

Tổng hợp và tham khảo: Wikipedia, Ipec, Sở du lịch An Giang, Tổng cục du lịch Việt Nam.

Theo dõi chúng tôi:

CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ DU LỊCH ĐẤT MŨI XANH

ĐC: SỐ 01 TẠ AN KHƯƠNG, PHƯỜNG 5, TP. CÀ MAU

HOTLINE: 0916.193.1690909.66.86.87 (Ms Loan)

Web: https://www.datmuixanh.com

Facebook: Bích Loan Trần (0916.193.169)

Fanpage: Du lịch Đất Mũi Xanh Cà Mau (Greenlandtourist)

5 1 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
CHÀO ĐÓN HÈ RỰC RỠ
Giảm Giá 10% cùng những quà tặng hấp dẫn
CHÀO ĐÓN HÈ RỰC RỠ
Giảm Giá 10% cùng những quà tặng hấp dẫn
0
Chúng tôi trân trọng ý kiến của bạn!x
()
x
🌍 Đất Mũi Xanh
Logo
Shopping cart